teamtraining outdoor coaching

 

De impact van een beleving

Tekst: Han Rutten

‘En ik zie ook nog die oefeningen voor me: dat er nog eentje aan de ene kant van de sloot staat en de rest staat aan de andere kant en ik denk van “ja, we hebben toch iets fout gedaan, we hebben niet overlegd”’.
Zomaar een citaat uit het onderzoek dat ik gedaan heb voor Urbanus teamtraining & coaching uit Maassluis. In mijn afstudeerscriptie voor de opleiding vrijetijdsmanagement aan de NHTV in Breda heb ik onderzocht welke belevingsfactoren ervoor zorgen dat de teamtrainingen een langdurige impact hebben op de samenwerking binnen de groep.
De belangrijkste conclusies? Fouten maken, oefeningen herhalen en veel afwisseling tussen de theorie binnen en de praktijk in de buitenlucht zorgen ervoor dat een oefening veel impact heeft op een team.

Voor dit onderzoek heb ik het hele land doorkruist om verschillende mensen te interviewen over de teamtrainingen die zij gevolgd hebben bij Urbanus teamtraining & coaching.
Daarnaast zijn er een groot aantal schriftelijke enquêtes verstuurd naar zowel deelnemers aan de teamtrainingen als mensen die dagelijks professioneel met teamtrainingen bezig zijn.

In dit artikel zullen de belangrijkste resultaten van het onderzoek beschreven worden. Dit wordt gedaan aan de hand van het belevingsmodel van Van Gool en Van Wijngaarden.

Het belevingsmodel

Om het onderzoek structuur te geven is er gebruik gemaakt van een aantal theorieën en modellen. Het belangrijkste model dat is gebruikt is het belevingsmodel van Van Gool en Van Wijngaarden. Dit model laat zien welke factoren invloed hebben op het uiteindelijke niveau van beleving. Hieronder wordt dit model weergegeven.


Het belevingsmodel van Van Gool en Van Wijngaarden laat zien hoe een belevenis, het psychosociaal kader en het uiteindelijke niveau van beleving met elkaar in verband staan.

De belevenis kan gezien worden als het gedeelte waar de aanbieder, van in dit geval de teamtraining, invloed op heeft. Dit is in feite de complete dienst die het bedrijf aanbiedt en bestaat uit verschillende onderdelen die in grote lijnen onder te verdelen zijn in een inhoud en een vorm.

Deze belevenis passeert vervolgens het psychosociaal kader. Dit kader bestaat enerzijds uit het individuele referentiekader van het individu dat de belevenis ondergaat en anderzijds uit de sociale omgeving waarbinnen de belevenis plaatsvindt. De sociale omgeving bestaat in het geval van de teamtrainingen uit de groep waarmee de training gedaan wordt.

De belevenis en het psychosociaal kader bepalen samen het uiteindelijke niveau van beleving. In dit model worden drie niveaus onderscheiden: de basale beleving, de memorabele beleving en de transformerende beleving.
Een basale beleving maakt weinig indruk op iemand en wordt daardoor snel weer vergeten.
Een memorabele beleving daarentegen kan iemand na een lange periode nog goed voor de geest halen en vaak tot in detail beschrijven.
Een transformerende beleving zorgt ervoor dat de belever anders tegen dingen aan gaat kijken of zich zelfs anders gaat gedragen.

De onderzoeksresultaten

Belevenis
Uit het onderzoek blijkt dat de inhoud van de belevenis zeer belangrijk is. Het concept van Urbanus kan als volgt omschreven worden: door middel van activiteiten in de buitenlucht wordt het team een spiegel voorgehouden, waardoor de patronen in de werkwijze van het team zichtbaar worden.
Volgens de respondenten komen bij de uitvoering van dit concept een aantal waarden naar voren. De belangrijkste waarden zijn: kameraadschap, gezelligheid, sfeer, rust, veiligheid, actief zijn, vrijheid en confrontatie.

De vorm waarin de belevenis aangeboden wordt heeft een grote invloed op de impact van een teamtraining. De fysieke omgeving is een belangrijk onderdeel van deze vorm. Tijdens het onderzoek is naar voren gekomen dat de trainingen in een natuurlijke en rustige omgeving ervoor zorgen dat men zich goed op de trainingen kan concentreren. Ook roept een natuurlijke omgeving vaak een gevoel van vrijheid op, waardoor de deelnemers eerder zichzelf durven te zijn.
Bij de spelvormen blijkt dat oefeningen die fout gaan of veel energie kosten om uit te voeren het langste bijblijven bij de deelnemers. Door een oefening die de eerste keer fout gaat na een korte analyse nog eens te herhalen, heeft deze meer impact op een deelnemer. Veel respondenten konden de oefeningen die zij een aantal jaar geleden hadden gedaan nog tot in detail voor de geest halen. Ook de afwisseling tussen het theorie gedeelte binnen en het praktijk gedeelte buiten zorgt ervoor dat men in staat is de informatie beter in zich op te nemen.
Het personeel, in dit geval de teamtrainer, speelt een zeer belangrijke rol tijdens de teamtrainingen. Een trainer moet het leuk hebben met de groep en een trainer moet voor veiligheid zorgen.

Psychosociaal kader
Uit de interviews en de enquêtes blijkt dat iemand die al vaker een teamtraining heeft gehad, op basis van zijn ervaring daarmee, verwachtingen schept voor de komende teamtraining. Hoe beter de teamtraining aan de verwachtingen voldoet, of zelfs overtreft, hoe hoger uiteindelijk het niveau van beleving zal zijn.
De kennis die iemand vooraf heeft over de teamtraining, heeft ook invloed op het uiteindelijke belevingsniveau. Als niet precies bekend is hoe de training ingevuld zal gaan worden, kan er een soort positieve spanning ontstaan binnen de groep. Men is benieuwd naar wat er gaat gebeuren. Deze spanning zorgt ervoor dat de impact van de training groter wordt.
De waarden van de deelnemer spelen ook een rol. Hoe meer deze waarden overeenkomen met de waarden van de teamtraining, hoe eerder een deelnemer zich aangesproken voelt door de training. Hierdoor zal het belevingsniveau van deze deelnemer uiteindelijk hoger zijn.

De sociale omgeving waarbinnen de training plaatsvindt heeft ook invloed op het uiteindelijke belevingsniveau. Als er bijvoorbeeld een aantal meningsverschillen met betrekking tot de aanpak van een probleem zijn, zullen deze problemen eerst moeten worden opgelost. Gebeurt dit niet, dan kunnen deze meningsverschillen zorgen voor een rem op het leereffect. Reden hiervoor is dat de meningsverschillen opgelost moeten worden, voordat men effectief met de training van start kan gaan.
Ook de grootte en samenstelling van de groep hebben invloed op de individuele beleving. Binnen een team dat werkt met personen uit verschillende posities binnen een bedrijf, zal een probleem eerder van meerdere kanten bekeken worden. Dit zorgt ervoor dat er eerder een goede oplossing gevonden kan worden.

Beleving
Uit het onderzoek is gebleken dat het belevingsniveau bij de teamtrainingen van Urbanus teamtraining en coaching in vrijwel alle gevallen memorabel is. Tijdens de interviews werden bepaalde spelvormen en situaties tot in detail beschreven. Vaak door personen bij wie het al een aantal jaar geleden was dat ze de training gevolgd hebben.
Veel personen hebben aangegeven dat ze door de training anders zijn gaan werken, waardoor ook het niveau van transformerende beleving bereikt wordt met de teamtrainingen.

Om een team fris te houden is het belangrijk om na verloop van tijd het team weer een opfristraining te laten doen. Hierbij wordt het team geconfronteerd met hoe men na de training in de praktijk om is gegaan met wat er tijdens de training geleerd is.

Aletta Jacobsstraat 11 | 3141 XV Maassluis | Tel: 010-5902825/06-17144324 | Fax: 010-5902826 | werner@urbanus.info